Dziś, 5 lutego 2026 roku, wygasa traktat New START - ostatnia międzynarodowa umowa regulująca arsenały nuklearne USA i Rosji. Po raz pierwszy od 1972 roku świat zostaje bez żadnych formalnych ograniczeń dla arsenałów państw posiadających 90 procent globalnej broni jądrowej.
- Wygasa traktat New START - ostatnia umowa nuklearna USA-Rosja
- Zegar Zagłady wskazuje 85 sekund do północy, najblżej w historii
- Po raz pierwszy od 1972 r. brak formalnych limitów arsenałów
- Putin oferował przedłużenie o 12 miesięcy, ale bez formalizacji
- Koniec epoki kontrolowanej rywalizacji nuklearnej
Naukowcy z pisma „Bulletin of the Atomic Scientists” w styczniu ustawili Zegar Zagłady na rekordowo blisko północy - 85 sekund. To najbliższa pozycja w 79-letniej historii tego symbolicznego zegara, stworzonego w 1947 roku na początku nuklearnego wyścigu zbrojeń między USA a ZSRR.
Koniec ery kontrolowanej rywalizacji
Traktat New START, który dziś traci ważność, ograniczał każdą ze stron do maksymalnie 1550 rozmieszczonych głowic jądrowych i 700 wyrzutni. Umowa przewidywała też wzajemne inspekcje i wymianę danych o arsenałach.
„Po raz pierwszy od ponad pół wieku stoimy przed światem bez żadnych wiążących limitów dla strategicznych arsenałów nuklearnych dwóch państw, które posiadają przytłaczającą większość globalnego zapasu broni jądrowej” - ostrzegł António Guterres, Sekretarz Generalny ONZ.
We wrześniu 2025 roku Putin zapowiedział, że Rosja jest gotowa przez 12 miesięcy przestrzegać dawnych limitów arsenałów, jeśli USA zrobią to samo. Ale jak donosi Gazeta Prawna, na razie nie widać perspektywy formalizacji tej deklaracji.
Zegar Zagłady bije na alarm
Amerykańscy naukowcy wskazali trzy główne źródła ryzyka globalnej katastrofy: eskalację nuklearną, niekontrolowany rozwój sztucznej inteligencji i zagrożenia biologiczne. To właśnie kombinacja tych czynników przesunęła wskazówki zegara tak blisko północy.
Dla porównania - w 1991 roku, po zakończeniu zimnej wojny, Zegar Zagłady wskazywał 17 minut do północy. Był to najdalszy punkt od zagłady w całej historii pomiarów.
Co to oznacza dla Polski?
Wygaśnięcie New START ma konkretne konsekwencje dla bezpieczeństwa Europy Środkowej. Bez formalnych ograniczeń nie będzie inspekcji, wymiany danych ani barier przed nową spiralą zbrojeń między mocarstwami.
New START był, jak podkreśla analiza, „jednym z ostatnich reliktów epoki, w której nawet rywalizacja miała swoje reguły”. Teraz pozostaje tylko polityczna wola - lub jej brak.
Dla Polski, jako kraju NATO graniczącego z Rosją, oznacza to konieczność jeszcze większej czujności i wzmacniania własnych zdolności obronnych w obliczu rosnącej niepewności nuklearnej.
Źródło: GazetaPrawna.pl
Komentarze