Umowa o dożywocie, która ma na celu zapewnienie seniorom opieki w zamian za przeniesienie własności nieruchomości, może zostać rozwiązana, jeśli nabywca mieszkania nie wywiązuje się z obowiązków opiekuńczych. W ostatnich latach temat ten zyskał na znaczeniu, szczególnie w kontekście nieuczciwych praktyk związanych z poświadczeniem nieprawdy przez notariuszy, co prowadzi do bezprawnego przejęcia nieruchomości. W obliczu rosnących problemów związanych z umowami dożywotnimi, środowisko notariuszy oraz organizacje wspierające osoby z niepełnosprawnościami podejmują działania mające na celu ochronę seniorów.
Obowiązki notariuszy
Notariusze odgrywają kluczową rolę w procesie zawierania umów dożywocia. Zgodnie z wypowiedzią Agnieszki Sinkiewicz, rzecznika prasowego Stowarzyszenia Notariuszy Rzeczypospolitej Polskiej, ich zadaniem jest nie tylko sporządzenie dokumentu, ale również upewnienie się, że strony rozumieją treść umowy. „Notariusz dokonując czynności ma obowiązek upewnić się, czy strony rozumieją to, czego dotyczy umowa i co podpisują” - podkreśla Sinkiewicz. W związku z tym, notariusze powinni wyjaśniać wszelkie wątpliwości, co może pomóc w zapobieganiu sytuacjom, w których seniorzy są narażeni na nieuczciwe praktyki.
Czym jest umowa dożywocia?
Umowa dożywocia, regulowana przez art. 908 Kodeksu cywilnego, zobowiązuje nabywcę nieruchomości do zapewnienia zbywcy dożywotniego utrzymania. Oznacza to, że nabywca powinien przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienie, ubrania oraz zapewnić odpowiednią pomoc w chorobie. „Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia” - wyjaśnia Sinkiewicz. Warto zaznaczyć, że senior nie dokonuje sprzedaży, lecz przekazuje nieruchomość w zamian za opiekę.
Możliwości egzekwowania praw
W przypadku, gdy nabywca nieruchomości nie wywiązuje się z obowiązków opiekuńczych, senior ma prawo domagać się rozwiązania umowy dożywocia. „W wypadkach wyjątkowych, np. jeżeli nabywca nieruchomości nie wywiązuje się z obowiązku sprawowania opieki, sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika rozwiązać umowę o dożywocie” - informuje Sinkiewicz. Taka możliwość stanowi istotny element ochrony praw seniorów, którzy mogą czuć się oszukani w sytuacji, gdy nie otrzymują obiecanej opieki.
Systemowe działania na rzecz seniorów
W obliczu rosnących problemów związanych z umowami dożywotnimi, środowisko notariuszy oraz organizacje wspierające osoby z niepełnosprawnościami postulują wprowadzenie systemowych rozwiązań. Notariat od lat angażuje się w problematykę wspierania osób z niepełnosprawnościami. „Komisja ds. wspierania osób z niepełnosprawnościami pod moim kierunkiem przygotowała projekt nowej instytucji, tj. przedstawicielstwa opiekuńczego” - zaznacza Sinkiewicz. Tego rodzaju rozwiązania, które funkcjonują w innych krajach europejskich, mogą przyczynić się do poprawy sytuacji seniorów w Polsce.
Podsumowanie
Umowa o dożywocie, mimo że ma na celu ochronę seniorów, może prowadzić do nadużyć, jeśli nabywcy nieruchomości nie wywiązują się z obowiązków opiekuńczych. Właściwe działania ze strony notariuszy oraz wprowadzenie systemowych rozwiązań mogą znacząco wpłynąć na poprawę sytuacji osób starszych. Warto, aby seniorzy byli świadomi swoich praw oraz możliwości egzekwowania ich w przypadku niewłaściwego zachowania nabywców. Tylko w ten sposób można zminimalizować ryzyko wystąpienia nieuczciwych praktyk i zapewnić odpowiednią opiekę osobom, które jej potrzebują.
Komentarze