W środę wieczorem 22 października 2025 roku państwa członkowskie Unii Europejskiej osiągnęły jednomyślne porozumienie w sprawie nowego, 19. pakietu sankcji wobec Rosji. Decyzja zapadła pod auspicjami duńskiej prezydencji i przewiduje m.in. całkowity zakaz importu rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG) od 1 stycznia 2027 roku oraz blokadę transakcji finansowych z kluczowymi rosyjskimi koncernami naftowymi. Formalne zatwierdzenie pakietu ma nastąpić 23 października rano, a sankcje będą utrzymywane do momentu rozpoczęcia przez Rosję negocjacji pokojowych z Ukrainą.
- 22 października 2025 r. państwa UE osiągnęły jednomyślność w sprawie 19. pakietu sankcji na Rosję, obejmującego m.in. zakaz importu rosyjskiego LNG od 1 stycznia 2027 r.
- Pakiet sankcji zakłada całkowity zakaz transakcji finansowych z Rosnieft i Gazprom Nieft oraz rozszerzenie sankcji na ponad 560 jednostek, w tym 118 statków rosyjskiej floty cieni.
- Decyzja formalna o przyjęciu pakietu ma nastąpić 23 października o godz. 8:00, po wycofaniu zastrzeżeń przez Słowację i usunięciu blokad przez Austrię.
- UE podkreśla, że sankcje będą utrzymywane do momentu rozpoczęcia przez Rosję negocjacji pokojowych z Ukrainą, a sankcje uderzają w kluczowe dochody Kremla.
- Europejski Bank Centralny rozważa wykorzystanie zamrożonych rosyjskich aktywów na wsparcie Ukrainy, co stanowi bezprecedensowy krok.
Porozumienie udało się osiągnąć po wycofaniu zastrzeżeń przez Słowację, co umożliwiło rozpoczęcie procedury zatwierdzenia przez wszystkie państwa UE. Nowe restrykcje mają na celu dalsze osłabienie rosyjskiej gospodarki i zwiększenie presji na Kreml, który od ponad dwóch lat prowadzi agresję na Ukrainę.
Jednomyślne porozumienie państw UE i kluczowe elementy 19. pakietu sankcji
W środę wieczorem państwa Unii Europejskiej wyraziły jednomyślną zgodę na przyjęcie 19. pakietu sankcji wobec Rosji, jak poinformowała duńska prezydencja. Nowe restrykcje obejmują przede wszystkim zakaz importu rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG) do UE, który ma wejść w życie od 1 stycznia 2027 roku. To kolejny krok w kierunku całkowitego wyeliminowania zależności energetycznej od Rosji.
Dodatkowo, wprowadzono całkowity zakaz transakcji finansowych z rosyjskimi koncernami Rosnieft i Gazprom Nieft, co ma utrudnić Kremlowi finansowanie działań wojennych. Sankcje objęły również ponad 560 jednostek, w tym 118 statków z tzw. rosyjskiej floty cieni, które dotychczas omijały embargo na ropę, co znacznie ogranicza możliwość eksportu surowców przez Rosję.
W pakiecie znalazły się też blokady transakcji kryptowalutowych oraz sankcje wobec firm z krajów trzecich, między innymi z Chin i Indii, które wspierają rosyjski przemysł zbrojeniowy. Proponuje się również zakaz inwestycji w rosyjskich specjalnych strefach ekonomicznych powiązanych z wojną, co ma ograniczyć możliwość finansowania działań militarnych.
Ponadto, zaostrzone zostały ograniczenia dotyczące dochodów Rosji z ropy naftowej, w tym utrzymanie limitu cenowego na eksport ropy, co ma na celu dalsze ograniczenie wpływów finansowych Kremla z sektora energetycznego.
Proces zatwierdzenia i rola państw członkowskich
Formalna decyzja o przyjęciu pakietu sankcji zaplanowana jest na 23 października 2025 roku na godzinę 8:00 rano. Kluczowym momentem było wycofanie zastrzeżeń przez premiera Słowacji Roberta Fico, co umożliwiło uruchomienie pisemnej procedury zatwierdzenia sankcji przez wszystkie państwa członkowskie UE.
Wcześniej Słowacja blokowała omówienie pakietu z powodu różnic między krajami oraz domagała się przesunięcia decyzji na szczyt UE 23 października. Austria, która wcześniej domagała się złagodzenia sankcji wobec rosyjskiego oligarchy Olega Deripaski, również usunęła ostatnią przeszkodę do przyjęcia pakietu.
Mimo sprzeciwu Słowacji i Węgier wobec zakazu importu rosyjskiego gazu i ropy, oba kraje nie mogły zablokować rozporządzenia UE, które wymaga jednomyślności do formalnego zatwierdzenia, ale nie do wdrożenia. Inne państwa, takie jak Niemcy i Francja, aktywnie wspierały sankcje, podkreślając konieczność dalszego ograniczania rosyjskich wpływów gospodarczych.
Reakcje i znaczenie sankcji dla sytuacji geopolitycznej i gospodarczej
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podkreśliła, że sankcje działają i będą stosowane tak długo, jak Rosja nie przystąpi do negocjacji pokojowych z Ukrainą. Zaznaczyła również, że „na każdą prowokację odpowiemy z determinacją”, co świadczy o zdecydowanym stanowisku UE w obliczu trwającego konfliktu.
Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas wskazała na cel przyspieszenia wycofania rosyjskiego LNG do 2027 roku oraz dalszego zwiększania presji na Rosję, aby zmusić ją do zmiany polityki. Premier Słowacji Robert Fico i inni politycy zwracają uwagę, że sankcje uderzają w kluczowe źródła dochodów Kremla, w tym z eksportu ropy, który stanowi około 40 proc. zysków Rosji i 63 proc. budżetu państwa.
Premier Mateusz Morawiecki podkreślił jedność UE i ocenił, że nowy pakiet sankcji skutecznie osłabia siłę Rosji. Eksperci wskazują, że sankcje likwidują luki finansowe i ograniczają dostęp Rosji do zaawansowanych technologii, co ma kluczowe znaczenie dla rosyjskiego sektora energetycznego.
Europejski Bank Centralny rozważa wykorzystanie zamrożonych rosyjskich aktywów na wsparcie Ukrainy, co byłoby bezprecedensowym krokiem i sygnałem solidarności z ofiarami agresji. Prezydenci Nawrocki oraz Stubb podkreślają potrzebę dalszych sankcji i zaprzestania zakupów rosyjskiego gazu i ropy, co wpisuje się w strategię uniezależniania się od rosyjskich surowców.
Tło i wcześniejsze trudności w przyjęciu sankcji
W ostatnich tygodniach przyjęcie pakietu sankcji było opóźniane z powodu różnic między krajami członkowskimi, zwłaszcza sprzeciwu Słowacji i Austrii. Austria blokowała przyjęcie pakietu, domagając się uwolnienia aktywów i złagodzenia sankcji wobec rosyjskiego oligarchy Olega Deripaski, co utrudniało osiągnięcie kompromisu.
Pomimo tych trudności, kraje takie jak Niemcy i Francja konsekwentnie wspierały zaostrzenie sankcji, podkreślając konieczność dalszego ograniczania rosyjskiego wpływu w sektorze energetycznym. Przedstawiciele UE zapowiadali, że sankcje mają na celu całkowite wygaszenie importu rosyjskiego gazu do końca roku oraz dalsze ograniczenia w sektorze energetycznym.
Porozumienie udało się osiągnąć na kilka godzin przed szczytem UE, co pozwoliło na uruchomienie procedury zatwierdzenia pakietu sankcji przez wszystkie państwa członkowskie. To ważny krok w polityce unijnej wobec Rosji, który ma na celu zwiększenie presji na Kreml i wsparcie Ukrainy w jej walce o niepodległość.
—
Unia Europejska wyraźnie zaznacza swoją gotowość do stawienia czoła rosyjskiej agresji, jednocześnie intensyfikując wysiłki na rzecz zróżnicowania źródeł energii i wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego w regionie. Te decyzje mogą znacząco wpłynąć nie tylko na rosyjską gospodarkę, ale także na układ sił w Europie.