Joanna Kulig wciela się w rolę dr Jolanty Wadowskiej-Król w serialu Netflix „Ołowiane dzieci”, przypominając prawdziwą historię lekarki, która w latach 70. ujawniła tragedię zatrucia ołowiem wśród dzieci na Śląsku. Nazywali ją „Matką Boską z familoków” - stała się symbolem walki z obojętnością komunistycznego systemu.
- Dr Jolanta Wadowska-Król (1939-2023) odkryła masowe zatrucie ołowiem dzieci w Szopienicach
- Huta Metali Nieżelaznych „Szopienice” funkcjonowała od 1834 roku jako producent wyrobów z miedzi
- Lekarka ukończyła Śląską Akademię Medyczną w 1964 roku, specjalizując się w pediatrii
- W serialu Netflix „Ołowiane dzieci” gra ją Joanna Kulig
- Mieszkańcy nazywali ją „doktórką z familoków” i „lekarką z Szopienic”
Trudne dzieciństwo ukształtowało charakterną lekarkę
Dr Jolanta Wadowska-Król przyszła na świat 27 czerwca 1939 roku w Katowicach. Jej życie od początku naznaczone było przez przeciwności losu. Kiedy dziewczynka miała rok, jej matka Stanisława z Chwistów uległa wypadkowi - została porażona piorunem i częściowo straciła wzrok.
„Z powodu trudnej sytuacji w domu matka Jolanty zamieszkała u jednej z kilku swoich sióstr, a ona sama u innej z sióstr matki” - jak czytamy w publikacji „Medycyny Środowiskowej”. To spowodowało, że mała Jolanta szybko musiała się usamodzielnić. Dziewczynka sześć razy zmieniała szkołę.
Już jako dziecko wiedziała, że musi polegać przede wszystkim na sobie. Ta życiowa szkoła ukształtowała w niej niezłomny charakter, który później pozwolił jej stawić czoła władzy ludowej.
Od studentki medycyny do bohaterki z Szopienic
Po wojnie Jolanta Wadowska poszła na Śląską Akademię Medyczną, dzisiejszy Śląski Uniwersytet Medyczny. W 1964 roku ukończyła studia i zdobyła specjalizację z pediatrii. To właśnie ta specjalizacja zaprowadziła ją do Szopienic, dzielnicy Katowic, gdzie czekała na nią misja życia.
W latach 70. pracując jako pediatra w szopienickiej przychodni, dr Wadowska-Król zauważyła niepokojące objawy u dzieci. Matki przychodziły z rozpaczą: „Pomóż Doktórko, mój bajtel zaraz kipnie”. Dzieci były blade, anemiczne, miały problemy z koncentracją.
Szybko odkryła prawdę. Za masowe zatrucie odpowiadała Huta Metali Nieżelaznych „Szopienice” - zakład działający od 1834 roku jako jeden z największych producentów wyrobów z miedzi i mosiądzu w Polsce. Normy emisji ołowiu były tak przekroczone, że jak mówiła sama lekarka: „do dziś wstyd mówić, że coś takiego miało miejsce w Polsce”.
Walka z systemem za życie dzieci
Dr Wadowska-Król nie zamierzała milczeć. Rozpoczęła samotną walkę z władzami, dokumentując przypadki ołowicy u dzieci i domagając się działań. System komunistyczny nie tolerował takich „niepotrzebnych” problemów - produkcja musiała iść do przodu.
Mieszkańcy familoków - robotniczych osiedli wokół huty - nazywali ją „Matką Boską Szopienicką” czy „doktórką z familoków”. Dla nich była ostatnią deską ratunku w walce o zdrowie swoich dzieci.
W 2008 roku Huta Metali Nieżelaznych „Szopienice” została postawiona w stan likwidacji. Dr Jolanta Wadowska-Król zmarła 18 czerwca 2023 roku, doczekawszy się uznania za swoją heroiczną postawę.
Teraz jej historia wraca w serialu Netflix, gdzie Joanna Kulig przypomina światu o kobiecie, która nie bała się stanąć w obronie najsłabszych.
Źródło: Polskie Radio 24
Komentarze