W Polsce narasta poważny kryzys w psychiatrii, który budzi niepokój zarówno wśród lekarzy, jak i pacjentów. Podczas konferencji prasowej 22 października 2025 roku przed Ministerstwem Zdrowia Sebastian Goncerz, przewodniczący Porozumienia Rezydentów, alarmował o zjawisku określanym jako „stomatologizacja psychiatrii”. Termin ten odnosi się do ryzyka wypierania publicznych usług psychiatrycznych przez prywatne placówki, co może skutkować ograniczeniem dostępu do leczenia dla osób mniej zamożnych. Goncerz wskazał, że obecnie 20 proc. lekarzy psychiatrii ma pod opieką podczas dyżurów ponad 300 pacjentów, a aż 97 proc. dyżuruje na więcej niż jednym oddziale, co świadczy o ogromnym przeciążeniu personelu.
- 20 proc. lekarzy psychiatrii ma ponad 300 pacjentów na dyżurach, a 97 proc. dyżuruje na więcej niż jednym oddziale (rp.pl).
- Od 2026 roku planowane są cięcia budżetowe w psychiatrii o 1,2 mld zł, co grozi "stomatologizacją psychiatrii" i ograniczeniem dostępu do publicznej opieki (newsmed.pl).
- Wzrost zapotrzebowania na opiekę psychiatryczną jest skutkiem pandemii COVID-19 i wzrostu stresu społecznego (poprostuzdrowo.pl, forumpsychiatryczne.pl).
- W 2024 roku odnotowano spadek liczby samobójstw, ale problem zdrowia psychicznego pozostaje poważny (forumpsychiatryczne.pl, dwakwadranse.pl).
- Innowacje technologiczne, takie jak system Emovere, oraz reformy systemowe są kluczowe dla poprawy sytuacji psychiatrii w Polsce (panorama-gospodarcza.gazetaprawna.pl, gazetalekarska.pl).
Problem dodatkowo pogłębiają planowane od 2026 roku cięcia budżetowe w psychiatrii, które mają wynieść aż 1,2 miliarda złotych. Eksperci podkreślają, że rosnące zapotrzebowanie na opiekę psychiatryczną, szczególnie po pandemii COVID-19, wymaga pilnych i długofalowych działań systemowych, aby zapewnić odpowiednią jakość i dostępność usług dla wszystkich potrzebujących.
Kryzys kadrowy i obciążenie lekarzy psychiatrii
Sebastian Goncerz podczas konferencji przed Ministerstwem Zdrowia zwrócił uwagę na dramatyczną sytuację kadrową w polskiej psychiatrii. Jak podaje rp.pl, 20 proc. lekarzy psychiatrii ma pod opieką podczas dyżurów ponad 300 pacjentów, co jest wartością niewyobrażalnie wysoką. Dodatkowo 97 proc. z nich dyżuruje na więcej niż jednym oddziale, co znacznie zwiększa ryzyko błędów medycznych i wypalenia zawodowego.
Sytuacja jest szczególnie trudna w niektórych placówkach, na przykład w Klinicznym Szpitalu Wojewódzkim nr 1, gdzie psychiatria dysponuje jedynie 30 zakontraktowanymi łóżkami, a obłożenie przekracza 115 proc. – informuje rzeszow-news.pl. To wyraźny sygnał niedoboru miejsc i personelu, który uniemożliwia skuteczne leczenie pacjentów.
Raport Porozumienia Rezydentów ujawnia szereg patologii w psychiatrii, które wymagają natychmiastowej interwencji i zmian systemowych – podaje TVN24. Obciążenie lekarzy jest tak duże, że wpływa to nie tylko na jakość opieki, ale i na bezpieczeństwo pacjentów.
Planowane cięcia budżetowe i ryzyko „stomatologizacji psychiatrii”
Według informacji newsmed.pl, od 2026 roku planowane są cięcia finansowania psychiatrii o 1,2 miliarda złotych. To znaczące ograniczenie środków, które dodatkowo pogłębi już istniejące niedofinansowanie tej dziedziny medycyny.
Lekarze ostrzegają, że takie cięcia mogą prowadzić do zjawiska określanego jako „stomatologizacja psychiatrii”. Oznacza to, że publiczne usługi psychiatryczne będą stopniowo wypierane przez prywatne placówki, do których dostęp mają przede wszystkim osoby z wyższymi dochodami. W efekcie osoby mniej zamożne mogą zostać wykluczone z możliwości leczenia – podkreśla newsmed.pl.
Eksperci apelują o długofalowe spojrzenie na problem i rozwój psychiatrii, podkreślając, że zdrowie psychiczne jest fundamentem funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki. Konieczne są inwestycje i systemowe zmiany, które zapewnią równy dostęp do opieki dla wszystkich obywateli.
Wzrost zapotrzebowania na opiekę psychiatryczną i skutki pandemii
Zapotrzebowanie na opiekę psychiatryczną w Polsce dynamicznie rośnie. W 2024 roku wypisano aż 1,5 miliona zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych, z największą liczbą zwolnień odnotowaną w marcu i październiku – podaje poprostuzdrowo.pl. Pandemia COVID-19 oraz inne stresory społeczne znacząco wpłynęły na zwiększenie liczby osób potrzebujących pomocy psychiatrycznej.
Co czwarty Polak doświadcza wysokiego poziomu stresu w pracy, co dodatkowo obciąża system psychiatryczny – informuje forumpsychiatryczne.pl. Mimo że liczba samobójstw w 2024 roku spadła, problem zdrowia psychicznego pozostaje poważny i wymaga dalszych reform – podkreślają forumpsychiatryczne.pl oraz dwakwadranse.pl.
Od 2020 roku w Polsce powstało około 500 placówek wsparcia środowiskowego, co jest elementem trwającej reformy psychiatrii mającej na celu poprawę dostępności i jakości usług – podaje dwakwadranse.pl.
Innowacje i perspektywy w psychiatrii
W odpowiedzi na kryzys w psychiatrii pojawiają się innowacyjne rozwiązania technologiczne. Nowatorski system Emovere, wykorzystujący sztuczną inteligencję do automatyzacji pracy, pozwala skrócić czas dokumentacji medycznej o 70-80 proc., co może znacząco odciążyć lekarzy psychiatrii – informuje panorama-gospodarcza.gazetaprawna.pl.
Podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu Mateusz Kowalczyk mówił o reformie psychiatrii i rozwoju centrów zdrowia psychicznego, podkreślając konieczność poprawy dostępności usług oraz zwiększenia finansowania tej dziedziny – podaje gazetalekarska.pl.
Choć podjęto już pewne kroki, dostęp do psychiatrii w Polsce wciąż pozostawia wiele do życzenia. Aby naprawdę poprawić sytuację, potrzebne są przemyślane, długoterminowe działania i większe inwestycje, które pozwolą zapewnić skuteczną pomoc wszystkim, którzy jej potrzebują, a jednocześnie wzmocnią cały system opieki psychicznej – podkreśla gazetalekarska.pl.