Trzecia kometa międzygwiezdna zaskakuje astronomów
Kometa 3I/ATLAS, odkryta 1 lipca 2025 roku przez system NASA ATLAS, może mieć nawet 13 miliardów lat, co czyni ją najstarszym obiektem kiedykolwiek obserwowanym w naszym Układzie Słonecznym. Badania wskazują, że pochodzi z regionu Drogi Mlecznej znacznie starszego niż nasze 4,6-miliardowe Słońce.
Analiza trajektorii komety przeprowadzona przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) w listopadzie 2025 roku potwierdza jej międzygwiezdne pochodzenie. Obiekt porusza się z prędkością ponad 200 tysięcy km/h względem Słońca, a jego ekscentryczność orbitalna wynosi rekordowe 6,14.
Woda i metanol w składzie prehistorycznego gościa
Teleskop Swift NASA wykrył w składzie komety znaczne ilości pary wodnej, co czyni ją pierwszym obiektem międzygwiezdnym z potwierdzoną obecnością wody. Dodatkowo, badania opublikowane w grudniu 2025 roku przez zespół astronomów z Uniwersytetu Kalifornijskiego wykazały rekordowe koncentracje metanolu na powierzchni obiektu.
„Skład chemiczny 3I/ATLAS sugeruje, że materia, z której powstała, formowała się w warunkach panujących we wczesnej fazie rozwoju galaktyki, gdy temperatura i ciśnienie były zupełnie inne niż obecnie” - wyjaśnia dr Sarah Mitchell z NASA Jet Propulsion Laboratory.
19 grudnia 2025 roku kometa przeszła w najmniejszej odległości od Ziemi - 168 milionów kilometrów (1,8 jednostki astronomicznej). Wcześniej, 29 października 2025 roku, osiągnęła peryhelium, zbliżając się maksymalnie do Słońca.
Rewolucja w rozumieniu historii kosmosu
Obserwacje prowadzone przez ESA za pomocą sondy Juice i Mars Express wykazały, że 3I/ATLAS wykazuje aktywność kometarną pomimo swojego zaawansowanego wieku. Lodowe jądro obiektu oraz otaczająca go koma - obłok gazu i pyłu - pozostają aktywne nawet po miliardach lat podróży przez przestrzeń kosmiczną.
Według danych z 14 listopada 2025 roku, ESA wykorzystała dane z Mars Trace Gas Orbiter do precyzyjnego określenia trajektorii komety. Wyniki potwierdzają, że obiekt pochodził z regionu galaktyki znajdującego się około 25 tysięcy lat świetlnych od centrum Drogi Mlecznej.
„To niesamowite odkrycie zmienia nasze postrzeganie wczesnych etapów formowania się galaktyki. Mamy do czynienia z prawdziwą kapsułą czasu, która przetrwała niemal od początku istnienia Wszechświata” - komentuje prof. Marco Rodriguez z ESA.
Trzeci gość z gwiazd opuszcza Układ Słoneczny
3I/ATLAS jest trzecim znanym obiektem międzygwiezdnym po 'Oumuamua (2017) i komecie 2I/Borysow (2019). W przeciwieństwie do swoich poprzedników, nowy obiekt charakteryzuje się znacznie większą aktywnością kometarną i bogatszym składem chemicznym.
Dane z obserwatorium SOHO z 20 listopada 2025 roku pokazują, że kometa systematycznie traci masę podczas podróży przez wewnętrzne partie Układu Słonecznego. Szacuje się, że jej pierwotna masa mogła wynosić nawet 10 razy więcej niż obecnie obserwowane 2 kilometry średnicy jądra.
Obecne modele wskazują, że 3I/ATLAS opuści granice heliosfery - obszaru wpływu wiatru słonecznego - około 2035 roku, rozpoczynając kolejną fazę międzygwiezdnej podróży. Według obliczeń NASA, następne spotkanie z układem planetarnym może nastąpić dopiero za kilkaset tysięcy lat.
Wpływ na przyszłe misje kosmiczne
Odkrycie tak starego obiektu międzygwiezdnego może wpłynąć na planowanie przyszłych misji eksploracyjnych. Agencje kosmiczne rozważają możliwość wysłania sond w kierunku podobnych obiektów, aby zbadać ich skład i historię formowania.
Interaktywne wizualizacje orbity komety dostępne na platformie TheSkyLive.com odnotowały ponad 150 tysięcy wyświetleń w listopadzie 2025 roku, co świadczy o ogromnym zainteresowaniu społeczności astronomicznej tym zjawiskiem.
Komentarze