Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS) w Hadze wydał orzeczenie, które nakłada na Izrael obowiązek zapewnienia podstawowych potrzeb mieszkańcom okupowanej Strefy Gazy oraz wsparcia działań pomocowych prowadzonych przez Organizację Narodów Zjednoczonych, w tym Agencję ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim (UNRWA). Decyzja ta pojawia się w obliczu dramatycznej sytuacji humanitarnej w Gazie, gdzie od października 2023 roku zginęło ponad 68 tysięcy osób, a izraelskie władze wstrzymały dostawy pomocy, powołując się na naruszenia zawieszenia broni przez Hamas i kontynuując naloty na cele w regionie.
- MTS orzekł, że Izrael ma obowiązek zapewnić podstawowe potrzeby mieszkańcom Strefy Gazy i wspierać działania pomocowe ONZ.
- Izrael odrzuca orzeczenie MTS, nazywając je politycznym i „haniebnym”, a ambasador Izraela przy ONZ krytykuje wsparcie ONZ dla Hamasu.
- Izrael wstrzymał dostawy pomocy humanitarnej i przeprowadził naloty na cele w Strefie Gazy, powołując się na naruszenia zawieszenia broni przez Hamas.
- Sytuacja humanitarna w Gazie jest krytyczna – od października 2023 r. zginęło ponad 68 tys. osób, a część obszaru ogłoszono głodem.
- Międzynarodowa społeczność, w tym Liga Arabska i Egipt, planuje zwiększenie pomocy i zmianę władz w Gazie, podczas gdy Izrael kontroluje większość terytorium i planuje przesiedlenia.
Izrael, reprezentowany przez ambasadora przy ONZ Danny Danona, odrzucił wyrok MTS, określając go jako „haniebny” i motywowany politycznie. Spór ten uwidacznia głębokie napięcia między wymogami prawa międzynarodowego a realiami konfliktu, który nadal pozostaje źródłem poważnych cierpień ludności cywilnej. Społeczność międzynarodowa uważnie obserwuje dalszy rozwój sytuacji, która ma kluczowe znaczenie dla stabilności regionu.
Orzeczenie Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości ws. Strefy Gazy
Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, najwyższy organ sądowy Organizacji Narodów Zjednoczonych, wydał wyrok, w którym jednoznacznie stwierdził, że Izrael jako państwo okupujące ma obowiązek zapewnić podstawowe potrzeby mieszkańcom Strefy Gazy. Trybunał podkreślił, że Izrael musi wspierać działania pomocowe prowadzone przez ONZ, w tym przez UNRWA, które odgrywa kluczową rolę w dostarczaniu pomocy humanitarnej palestyńskim uchodźcom.
Trybunał zwrócił uwagę na zakaz stosowania głodu jako metody prowadzenia wojny. Wskazał, że Izrael nie może wykorzystywać blokady humanitarnej jako narzędzia presji wojennej, a wręcz przeciwnie — ma obowiązek ułatwiać dostarczanie niezbędnej pomocy. Ponadto MTS przypomniał, że państwa nie mogą dowolnie ingerować w działalność ONZ i muszą respektować jej działania pomocowe, które mają na celu ochronę ludności cywilnej.
Jak podają TVN24 i Polskie Radio Rzeszów, orzeczenie podkreśla również konieczność współpracy Izraela z organami ONZ, aby umożliwić skuteczne dostarczanie pomocy humanitarnej oraz złagodzić cierpienia mieszkańców Strefy Gazy.
Reakcja Izraela na wyrok MTS i sytuacja na miejscu
Izraelska reakcja na wyrok Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości była zdecydowana i krytyczna. Ambasador Izraela przy ONZ, Danny Danon, nazwał orzeczenie „haniebnym” i podkreślił, że organy ONZ nie współpracują z Izraelem, a niektóre z nich, w tym UNRWA, miały wspierać Hamas. Takie zarzuty stanowią część szerszej krytyki pod adresem organizacji międzynarodowych, które według Izraela nie są bezstronne w konflikcie.
Izraelskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych odrzuciło wyrok, określając go jako działanie polityczne, które próbuje narzucić środki pod przykrywką prawa międzynarodowego. W ostatnim czasie Izrael zdecydował się na wstrzymanie dostaw pomocy humanitarnej do Strefy Gazy, argumentując tę decyzję rażącymi naruszeniami zawieszenia broni przez Hamas oraz kontynuując naloty na cele w regionie.
Jak informują TVN24 oraz Onet.pl, izraelska armia przeprowadziła naloty, w trakcie których zrzuciła 153 tony bomb na Strefę Gazy. W wyniku tych działań zginęło co najmniej siedem osób. Minister bezpieczeństwa narodowego Izraela, Itamar Ben Gwir, wezwał do wznowienia działań wojskowych, co potwierdzają relacje PolsatNews.pl i Wiadomości WP.
Dodatkowo, izraelscy radykałowie blokowali ciężarówki z pomocą humanitarną na przejściu granicznym Kerem Szalom, co znacznie utrudniało dostawy niezbędnej pomocy do mieszkańców Strefy Gazy.
Kontekst humanitarny i międzynarodowy wymiar konfliktu
Od początku wojny, która rozpoczęła się 7 października 2023 roku atakiem Hamasu na Izrael, sytuacja humanitarna w Strefie Gazy uległa drastycznemu pogorszeniu. W wyniku działań wojennych zginęło ponad 68 tysięcy osób, a aż 83 procent budynków zostało uszkodzonych lub zniszczonych, podają TVN24 i rp.pl. W części regionu ogłoszono głód, a ludność cywilna zmaga się z brakiem podstawowych środków do życia.
Atak Hamasu z 7 października kosztował życie około 1 200 Izraelczyków, natomiast izraelska operacja odwetowa doprowadziła do śmierci ponad 67 tysięcy Palestyńczyków, jak informuje rp.pl. W odpowiedzi na kryzys Egipt zaproponował zwiększenie pomocy na odbudowę Strefy Gazy z 20 do 53 miliardów dolarów. Na szczycie Ligi Arabskiej zapowiedziano usunięcie Hamasu i zastąpienie go technokratami, co relacjonuje voltairenet.org.
Obecnie Izrael kontroluje około 75 procent Strefy Gazy i planuje przesiedlenie około miliona Palestyńczyków, co ujawniają media, w tym newsfin.pl. Próby dostarczenia pomocy humanitarnej są utrudnione – Globalna Flotylla Sumud, która próbowała dotrzeć do Gazy z pomocą, została w dużej części przechwycona przez izraelskie siły, wywołując krytykę międzynarodową, jak podaje polskanews.org.
Warto podkreślić, że Izrael twierdzi, iż Hamas rażąco narusza zawieszenie broni, co uzasadnia wstrzymanie pomocy i naloty, podczas gdy Hamas utrzymuje, że nadal przestrzega rozejmu – podaje Wiadomości WP. Izraelskie władze oskarżają również UNRWA o wspieranie Hamasu, co jest elementem krytyki pod adresem organów ONZ. Tymczasem Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości podkreśla konieczność współpracy Izraela z tymi organizacjami w celu zapewnienia pomocy humanitarnej.
Napięcie w Strefie Gazy wciąż rośnie, a pilne działania społeczności międzynarodowej są niezbędne, by powstrzymać pogłębianie się kryzysu humanitarnego i zapewnić mieszkańcom dostęp do podstawowych praw.