3 grosze (1835–1841)
3 grosze to moneta o nominale trzech groszy, która funkcjonowała w Królestwie Kongresowym w okresie po powstaniu listopadowym. Została wprowadzona do obiegu jako kontynuacja monety 3 grosze polskie (1819–1835), po zatwierdzeniu zmodyfikowanych projektów monet miedzianych i bilonowych przez cara Mikołaja I dnia 18 maja 1835 roku. Moneta ta była bita na mocy ukazu cara Aleksandra I z dnia 1 grudnia 1815 roku, w miedzi, w latach 1835–1849, z datą na monecie obejmującą lata 1835–1841, według systemu monetarnego opartego na grzywnie kolońskiej. Z obiegu została wycofana w lutym 1851 roku.
Awers
Na awersie umieszczono orła cesarstwa rosyjskiego – dwugłowego orła z trzema koronami. W prawej łapie trzyma miecz oraz berło, a w lewej jabłko królewskie. Na piersi orła widnieje tarcza herbowa z wizerunkiem Św. Jerzego na koniu, który pokonuje smoka. Wokół tarczy znajduje się łańcuch z krzyżem Św. Andrzeja. Na skrzydłach orła umieszczono sześć tarcz z herbami – po lewej stronie herby Kazania, Astrachania i Syberii, a po prawej Królestwa Polskiego, Krymu oraz Wielkiego Księstwa Finlandii. Na dole, po obu stronach ogona orła, widnieje znak mennicy w Warszawie – litery M W. W roczniku 1840 można spotkać monety z błędnym oznaczeniem mennicy W W.
Rewers
Na rewersie, w wieńcu, znajduje się nominał 3, poniżej którego umieszczono napis „GROSZE”, a pod nim rok bicia: 1835, 1836, 1837, 1838, 1839, 1840 lub 1841.
Opis
Moneta była bita w mennicy w Warszawie, w miedzi, na krążku o średnicy 25 mm i masie 8,57 grama, z rantem ząbkowanym. Zgodnie z raportami mennicy, w latach 1835–1849 do obiegu wprowadzono 5 464 771 sztuk tej monety. Dokładne określenie nakładu jest jednak niemożliwe, ponieważ w 1835 roku moneta była bita równocześnie z 3 grosze polskie (1819–1835), a mennica w swoich sprawozdaniach podawała jedynie liczbę monet konkretnego nominału, nie uwzględniając ich typu.
Stopień rzadkości poszczególnych roczników i typów monet przedstawiono w tabeli:
Odmiany trzygroszówki z dodatkowymi kropkami na rewersie występują w roczniku 1840. W poniższej tabeli zebrano rozpoznane odmiany kropkowe:
Moneta była bita w latach panowania Mikołaja I, co sprawia, że w numizmatyce rosyjskiej zaliczana jest do kategorii monet tego cara.
Nowe bicie
Wszystkie roczniki, z wyjątkiem 1835, mają swoje nowe bicie z 1857 roku, wyprodukowane w mennicy warszawskiej.
Zobacz też
- 3 grosze polskie (1817–1818)
- 3 grosze polskie (1819–1835)
- 3 grosze polskie (1826–1827)
- 3 grosze polskie (1831)
- 1 grosz (1835–1841)
- monety polsko-rosyjskie
- monety zaboru rosyjskiego
- tabela cennikowa Bolcewicza
- rosyjskie monety bite dla Polski (1815–1841)