100 Dywizja Strzelecka
100 Dywizja Strzelecka (ros. 100-я стрелковая дивизия) to jednostka taktyczna piechoty Armii Czerwonej, której żołnierze brali udział w uwolnieniu więźniów niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau.
I formowanie
Dywizja Strzelców została sformowana w Uralskim Okręgu Wojskowym. Uczestniczyła w agresji na Polskę w 1939 roku oraz w wojnie zimowej w Finlandii.
W czerwcu 1941 roku weszła w skład 2 Korpusu Strzeleckiego 13 Armii Frontu Zachodniego.
W 1941 roku jej struktura obejmowała:
- 85 pułk strzelecki
- 331 pułk strzelecki
- 355 pułk strzelecki
- 34 pułk artylerii
- 46 pułk artylerii haubic
- 81 pułk artylerii przeciwpancernej
- 397 dywizjon moździerzy
- 183 dywizjon artylerii przeciwlotniczej
- 69 batalion rozpoznawczy
- 90 batalion saperów
- 29 batalion łączności
- 23 batalion medyczno-sanitarny
- 2 batalion transportowy
- 62 kompania chemiczna
Po bitwach pod Jelnią na bazie pozostałości dywizji stworzono 1 Dywizję Strzelecką Gwardii.
II formowanie
Dywizja została ponownie sformowana 18 marca 1942 roku w Wołogdzie w Archangielskim Okręgu Wojskowym. Jej żołnierze pochodzili głównie z okręgów wojskowych: Wołogdy, rejonów Archangielska i regionów Republiki Komi.
Za zdobycie Lwowa podczas operacji lwowsko-sandomierskiej dywizja otrzymała tytuł „lwowskiej”. W 1945 roku, wraz z 148 Dywizją Strzelecką i 304 Dywizją Strzelecką, wchodziła w skład 106 Korpusu Strzeleckiego. W czasie walk na ziemiach polskich dywizję dowodził gen. mjr Fiodor Krasawin. Dywizja uczestniczyła w ofensywie Armii Czerwonej, która rozpoczęła się 12 stycznia 1945 roku, biorąc udział w przełamaniu niemieckich fortyfikacji Stellung a2. W trakcie operacji sandomiersko-śląskiej, 27 stycznia 1945 roku, żołnierze dywizji uwolnili więźniów obozu Auschwitz-Birkenau. Jako pierwsi na teren obozu dotarli żołnierze 454 pułku piechoty. Rano zwiadowcy dywizji weszli na teren podobozu Monowitz. W południe oswobodzono centrum Oświęcimia, a około godziny 15.00, po krótkiej potyczce z wycofującymi się Niemcami, jednocześnie wkroczyli do KL Auschwitz I oraz do Birkenau, oddalonego o około 2 km.
Struktura dywizji obejmowała:
- 454 pułk piechoty
- 460 pułk piechoty
- 472 pułk piechoty
- 1031 pułk artylerii
- 408 samodzielny dywizjon przeciwpancerny
- 189 kompania rozpoznawcza
- 326 batalion inżynieryjny
- 676 samodzielny batalion łączności (640 samodzielna kompania łączności)
- 246 batalion medyczno-sanitarny
- 346 samodzielny batalion przeciwchemiczny
- 530 kompania transportu samochodowego
- 374 piekarnia polowa
- 845 dywizyjny szpital weterynaryjny (w skład wchodziły również psy i konie)
- 1973 polowa stacja pocztowa (poczta polowa)
- 1153 Polowa Kasa Banku Państwowego
Dowódcy dywizji
- kombrig Arkadij Jermakow (w 1939)
- gen. mjr Iwan Russijanow
- gen. mjr Fiodor Krasawin
Przypisy
Bibliografia
Wiktor Krzysztof Cygan: Kresy we krwi. Obrona północno-wschodniej Polski we wrześniu 1939. Warszawa: Espadon Publishing, 2006. ISBN 978-83-60786-00-0.
Bolesław Dolata, Tadeusz Jurga: Walki zbrojne na ziemiach polskich 1939-1945. Warszawa: 1977.
Iwan Jakubowski: Ziemia w ogniu. Warszawa: 1976.
Rafał Podsiadło: Niemieckie fortyfikacje Stellung a2 i ich przełamanie w styczniu 1945 r. Na linii Raby, Szreniawy i Pilicy. Warszawa: 2014. ISBN 978-83-7339-136-9.
Piotr Zarzycki: Suplement do września 1939. Ordre de Bataille armii niemieckiej, słowackiej i sowieckiej wraz z obsadami personalnymi. Warszawa: Księgarnia Historyczna, 2014. ISBN 978-83-933204-7-9.
Linki zewnętrzne
RKKA. [dostęp 2016-12-08]. (ros.).