10 Korpus (austro-węgierski)

10 Korpus – wyższy związek taktyczny cesarskiej i królewskiej Armii.

Historia korpusu

W 1889 roku nastąpiła zmiana w podziale wojskowo-terytorialnym Monarchii. Komenda 10 Korpusu została przeniesiona z Brna do Przemyśla. Obszar po Jarosław i Stryj, który wcześniej podlegał lwowskiemu 11 Korpusowi, został włączony do 10 Korpusu. Z kolei „opróżniony” teren Moraw i Śląska został podzielony: północna część z Ołomuńcem trafiła do krakowskiego 1 Korpusu, a południowa z Brnem weszła w skład wiedeńskiego 2 Korpusu.

10 Korpus w Przemyślu obejmował swoim zasięgiem okręgi uzupełnień w Środkowej Galicji (niem. Mittelgalizien) nr: 9, 10, 40, 45, 77, 89 oraz 90.

Organizacja pokojowa 10 Korpusu w 1914 roku

c. i k. Komenda 10 Korpusu (niem. 10. Korpskommando) w Przemyślu

2 Dywizja Piechoty w Jarosławiu

24 Dywizja Piechoty w Przemyślu

45 Dywizja Piechoty Obrony Krajowej w Przemyślu

6 Dywizja Kawalerii w Jarosławiu

10 Brygada Artylerii Polowej w Przemyślu

3 Pułk Artylerii Fortecznej w Przemyślu (podlegał komendantowi 2 Brygady Artylerii Fortecznej w Krakowie)

Dywizjon Taborów Nr 10 w Przemyślu

Organizacja wojenna i obsada personalna 10 Korpusu 1 maja 1915 roku

c. i k. Komenda 10 Korpusu

2 Dywizja Piechoty (2. ID.) – FML Anton Lipoščak

3 Brygada Piechoty (3. IBrig.) – oberst Barwik

4 Brygada Piechoty (4. IBrig.) – oberst Phleps

2 Brygada Artylerii Polowej (2. FABrig.) – oberst Polak

21 Dywizja Strzelców Austro-Węgier (21. SchD.) – generalmajor Podhaysky

41 Brygada Strzelców (41. SchBrig.) – generalmajor Keki

42 Brygada Strzelców (42. SchBrig.) – oberst Hansmann

21 Brygada Artylerii Polowej (21. FABrig.) – oberst Vollgruber

24 Dywizja Piechoty (24. ID.) – generalmajor Schneider, Edl. von Manns-Au

47 Brygada Piechoty (47. IBrig.) – generalmajor von Unschuld

48 Brygada Piechoty (48. IBrig.) – oberst Korzer

24 Brygada Artylerii Polowej (24. FABrig.) – oberst Eugeniusz Grandowski

45 Dywizja Strzelców (45. SchD.) – generalmajor Nemeczek

89 Brygada Strzelców (89. SchBrig.) – oberst Gasienski

90 Brygada Strzelców (90. SchBrig.) – oberst Tuma

45 Brygada Artylerii Polowej (45. FABrig.) – oberst von Rosenzweig

Kadra

Komendanci korpusu i generałowie dowodzący

(niem. Korpskommandant und Kommandierender General)

FZM Anton Galgótzy (1902)

FZM Arthur Georg Pino von Friedenthal (1905)

generał piechoty Hugo Meixner von Zweienstamm (od II 1914)

Adiutanci osobiści

(niem. Personaladjutant)

por. kaw. Jan Kubin (1905–1906)

Generałowie przydzieleni

(niem. Zugeteilter General)

FML Alfons Makowiczka (1900–1902 → generał przydzielony do Komendy 8 Korpusu)

FML Carl von Pfiffer (1905)

Szefowie Sztabu Generalnego

(niem. Generalstabschef)

płk SG Stephan Ljubičić (1905–1906 → komendant 18 Brygady Piechoty w Pradze)

płk SG Franz Kanik (1906)

płk Gottlieb Kralowetz von Hohenrecht

Szefowie sanitarni

starszy lekarz sztabowy 1. klasy Maximilian Pauk (1905–1906)

starszy lekarz sztabowy 1. klasy Friedrich Goos (1906)

generał lekarz sztabowy Bronisław Majewski (1909–1914)

generał lekarz sztabowy Tadeusz Zapałowicz (1914–1917)

Oficerowie Oddziału Wojskowego

kpt. SG Edmund Hauser

kpt. SG Jan Hubischta

kpt. SG Jan Romer

Przypisy

Bibliografia

Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1906. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1905.

Tomasz Nowakowski: Armia Austro-Węgierska 1908-1918. Warszawa: Feniks, 1992. ISBN 83-900217-4-9. (pol.). Brak numerów stron w książce.

Jan Rydel: W służbie cesarza i króla: generałowie i admirałowie narodowości polskiej w siłach zbrojnych Austro-Węgier w latach 1868-1918. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2001. ISBN 83-7188-235-1.