Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) wprowadził istotne zmiany w programie Czyste Powietrze, które obowiązują od 31 marca 2025 roku. Nowe priorytety skupiają się przede wszystkim na jakości i trwałości efektów inwestycji termomodernizacyjnych w domach jednorodzinnych, a nie na ilości wymienionych źródeł ciepła. W ramach nowej formuły każda inwestycja musi być poprzedzona audytem energetycznym oraz zakończona osiągnięciem określonego standardu energetycznego potwierdzonego świadectwem.
- Od 31 marca 2025 roku program Czyste Powietrze skupia się na jakości inwestycji i trwałym efekcie termomodernizacji.
- Wprowadzono obowiązkowy audyt energetyczny i wymóg osiągnięcia standardu energetycznego budynku.
- Od początku 2024 roku do października 2025 roku wypłacono rekordowe 10,2 mld zł, a łącznie od startu programu niemal 18,5 mld zł.
- Liczba składanych wniosków spadła w 2025 roku do poniżej 1300 tygodniowo, z wcześniejszych 4-5 tys.
- Wsparcie realizowane jest przez ponad 1300 lokalnych operatorów i punkty konsultacyjne w 90% gmin.
Mimo że w 2025 roku odnotowano spadek liczby składanych wniosków, program notuje rekordowe wypłaty – od początku 2024 roku do października 2025 roku przekroczyły one 10,2 mld zł. Wsparcie realizowane jest przez ponad 1300 lokalnych operatorów oraz punkty konsultacyjne działające w 90% gmin w Polsce, co ma ułatwić dostęp do funduszy i podnieść efektywność termomodernizacji.
Ewolucja programu Czyste Powietrze – zmiana priorytetów i nowych wymagań
Od 31 marca 2025 roku program Czyste Powietrze funkcjonuje według zmienionej formuły, która stawia nacisk na jakość i trwałość efektów inwestycji, a nie na samą liczbę wymienionych źródeł ciepła. Ta zmiana ma na celu zapewnienie, aby realizowane prace termomodernizacyjne przynosiły realne, długofalowe korzyści – zarówno w oszczędnościach energetycznych, jak i poprawie jakości powietrza.
Nowe zasady wprowadzają obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego przed rozpoczęciem każdej inwestycji. Audyt ten pozwala na dokładną ocenę stanu technicznego budynku i wskazuje optymalne rozwiązania termomodernizacyjne. Ponadto, inwestycja musi zakończyć się osiągnięciem określonego standardu energetycznego budynku, który jest potwierdzany świadectwem energetycznym.
Jak podaje portal ecieplo.pl, obowiązek audytu energetycznego oraz wymóg uzyskania standardu energetycznego obowiązują od marca 2025 roku i mają na celu kompleksowe podejście do termomodernizacji domów jednorodzinnych. Dzięki temu program ma zapewnić trwałe oszczędności energii oraz przyczynić się do poprawy stanu środowiska naturalnego poprzez ograniczenie emisji szkodliwych substancji.
Statystyki i finansowanie programu – rekordowe wypłaty mimo spadku liczby wniosków
Statystyki programu Czyste Powietrze wskazują na jego znaczący wpływ na poprawę efektywności energetycznej budynków w Polsce. Od początku 2024 roku do połowy października 2025 roku wypłaty w ramach programu przekroczyły 10,2 mld zł. Łącznie od momentu uruchomienia programu niemal 18,5 mld zł zostało wypłaconych beneficjentom na realizację inwestycji związanych z termomodernizacją.
W 2024 roku liczba składanych wniosków przekroczyła 200 tys., a zakończono blisko 97 tys. umów. W tym czasie wymieniono około 92 tys. kotłów, co świadczy o dużym zaangażowaniu gospodarstw domowych w działania proekologiczne.
Jednak w 2025 roku zauważalny jest spadek liczby składanych wniosków. W ostatnim tygodniu października było ich poniżej 1300, podczas gdy w przeszłości tygodniowo składano nawet 4–5 tys. wniosków. Ten trend budzi zaniepokojenie wśród ekspertów, którzy wskazują na spadek zaufania do programu oraz opóźnienia w realizacji poszczególnych inwestycji.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla jednak, że program działa skutecznie, a rekordowe wypłaty potwierdzają jego efektywność i realny wpływ na poprawę jakości powietrza w Polsce. Z kolei portal bizblog.spidersweb.pl zwraca uwagę na krytykę ekspertów, którzy alarmują, że spadek liczby wniosków może świadczyć o problemach organizacyjnych i komunikacyjnych programu.
Wsparcie lokalne i nowe mechanizmy racjonalizacji wydatków
Wsparcie w ramach programu Czyste Powietrze realizowane jest poprzez rozbudowaną sieć ponad 1300 lokalnych operatorów, którzy pomagają mieszkańcom w przygotowaniu i realizacji inwestycji. Dodatkowo, w aż 90% gmin w Polsce działają punkty konsultacyjne, które ułatwiają dostęp do programu i służą fachowym doradztwem.
Wprowadzono także limity jednostkowych dotacji, które mają na celu racjonalizację wydatków i zwiększenie efektywności finansowania. Dzięki temu środki są wykorzystywane w sposób bardziej przemyślany i ukierunkowany na długoterminowe efekty termomodernizacyjne.
Zmiany w programie dotyczą nie tylko wymiany kotłów, ale przede wszystkim kompleksowej termomodernizacji budynków, co ma przynieść trwałe oszczędności energii oraz znaczącą poprawę jakości powietrza. Jak podaje serwis sozosfera.pl, od 2024 roku każda inwestycja musi posiadać audyt energetyczny, a wypłaty w programie osiągają rekordowe poziomy, co świadczy o rosnącym zaangażowaniu i skuteczności działań.
Nowa formuła programu Czyste Powietrze stawia na trwałość i jakość inwestycji, co ma przynieść korzyści nie tylko dla środowiska, ale też dla domowych budżetów na dłuższą metę. Choć liczba wniosków nieco spadła, rekordowe wypłaty i rozbudowana sieć lokalnego wsparcia pokazują, jak ważny i skuteczny jest ten program w walce o czystsze powietrze w Polsce.