Unia Europejska przedstawiła w październiku 2025 roku ambitny plan udzielenia Ukrainie pożyczki o wartości około 140 mld euro, zabezpieczonej zamrożonymi aktywami rosyjskimi. Inicjatywa ma na celu przede wszystkim wsparcie Kijowa w zakupie europejskiego uzbrojenia, co ma znacząco wzmocnić zdolności obronne Ukrainy w trwającym konflikcie. Propozycja zakłada, że pożyczka będzie tymczasowa i zostanie spłacona po zakończeniu wojny oraz ewentualnej wypłacie reparacji przez Rosję. Jednak realizacja tego planu napotyka na poważne przeszkody - Stany Zjednoczone odmówiły udziału w projekcie, obawiając się destabilizacji rynków finansowych oraz rozszerzenia wykorzystania zamrożonych środków. Dodatkowo wewnątrz Unii Europejskiej pojawiły się opory ze strony Węgier i Belgii, co komplikuje koordynację pomocy.
Wobec tych trudności Komisja Europejska rozważa alternatywne rozwiązania, takie jak utworzenie koalicji państw chętnych do finansowania Ukrainy bez udziału USA i Węgier oraz rozszerzenie mechanizmu na kolejne zamrożone rosyjskie aktywa o wartości około 25 mld euro. Plan ten wpisuje się w szerszy kontekst wsparcia Ukrainy, obejmujący zarówno wsparcie finansowe, jak i szkolenia wojskowe oraz ułatwienia handlowe.
Propozycja Komisji Europejskiej wsparcia Ukrainy z zamrożonych rosyjskich aktywów
20 października 2025 roku premier Estonii Kaja Kallas poinformowała o szczegółach planu Komisji Europejskiej, który przewiduje udzielenie Ukrainie pożyczki opiewającej na około 140 mld euro. Kwota ta ma zostać zabezpieczona zamrożonymi aktywami rosyjskimi, które zostały zablokowane w Unii Europejskiej w związku z sankcjami nałożonymi na Rosję po agresji na Ukrainę. Jak podają serwisy dorzeczy.pl oraz bankier.pl, środki te zostaną skierowane głównie na zakup europejskiego uzbrojenia, co ma istotnie zwiększyć potencjał obronny Ukrainy w trwającym konflikcie.
Plan przewiduje, że pożyczka będzie charakterze tymczasowym i odwracalnym. Ukraina spłaci ją po zakończeniu wojny oraz po ewentualnej wypłacie reparacji przez Rosję - potwierdzają to informacje z next.gazeta.pl i poland.news-pravda.com. Dług publiczny państw członkowskich UE miałby zabezpieczyć tę pożyczkę, a umowa zostanie zawarta z instytucją Euroclear, co zapewni formalne i bezpieczne ramy finansowe. Umowa ma być nieoprocentowana, co ma odciążyć ukraiński budżet w okresie wojny.
Komisja Europejska planuje również rozszerzyć ten mechanizm na kolejne zamrożone rosyjskie aktywa, które w UE szacowane są na około 25 mld euro. Taką informację podaje biznes.interia.pl, wskazując na możliwość dalszego zwiększenia wsparcia finansowego dla Ukrainy w przyszłości.
Sprzeciw i podziały: stanowisko USA oraz opory wewnątrz Unii Europejskiej
Pomimo szerokiego poparcia w UE, inicjatywa napotkała na zdecydowany sprzeciw ze strony Stanów Zjednoczonych. Administracja USA odmówiła udziału w planie wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów na pomoc Ukrainie, co wynika z obaw o destabilizację rynku finansowego oraz ryzyko rozszerzenia zakresu wykorzystania tych środków. Informują o tym dziennik.pl oraz poland.news-pravda.com. Ta zmiana stanowiska USA stanowi poważny cios dla planów UE, która liczyła na wspólne działanie państw G7 w tym zakresie.
Wewnątrz Unii Europejskiej również pojawiły się istotne opory. Szczególnie Węgry wykorzystują swoje prawo weta, blokując realizację planu. Belgia natomiast wyraża obawy przed pozwami ze strony Rosji, które mogą wyniknąć z takiego wykorzystania zamrożonych aktywów - podają poland.news-pravda.com oraz rp.pl. Węgry dodatkowo zablokowały plan przekazania Ukrainie 50 mld dolarów wsparcia, co znacząco komplikuje koordynację pomocy - informuje wzoryikolory.pl.
W związku z tymi trudnościami Komisja Europejska rozważa utworzenie koalicji państw chętnych do finansowania Ukrainy bez udziału USA i Węgier. Taką możliwość wskazuje wzoryikolory.pl, podkreślając, że mimo podziałów w UE istnieje grupa państw gotowa kontynuować wsparcie.
Kontekst i dalsze działania UE na rzecz wsparcia Ukrainy
Unia Europejska już wcześniej podjęła decyzję o uruchomieniu Instrumentu na rzecz Ukrainy o wartości 50 mld euro oraz zapowiedziała kolejne miliardy dolarów wsparcia, co przypominają business-magazine.pl i oko.press. Przywódcy państw G7 zobowiązali się do przekazania 50 mld dolarów dla Ukrainy w 2025 roku, jednak realizacja tych zobowiązań napotyka na przeszkody polityczne, co podaje oko.press.
W ramach dalszych działań UE planuje także szkolenia ukraińskich wojskowych zarówno na terytorium Ukrainy, jak i poza nią, a także wzmocnienie uprawnień dotyczących inspekcji statków, co ma na celu zwiększenie kontroli nad transportem i bezpieczeństwem - informuje rp.pl. W kontekście gospodarczym Ukraina i Unia Europejska uzgodniły nową wersję strefy wolnego handlu, która przewiduje zwiększony dostęp ukraińskich produktów rolnych do rynku europejskiego, podaje agroprofil.pl.
Parlament Europejski wyraża poparcie dla formuły pokojowej przedstawionej przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. Integracja Ukrainy z Unią Europejską jest postrzegana jako konieczność geopolityczna, co podkreślają business-magazine.pl oraz konsulat-ukraina.wroclaw.pl.
Nadchodzące wydarzenia i perspektywy
Temat wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów na wsparcie Ukrainy będzie przedmiotem dyskusji podczas najbliższego szczytu Unii Europejskiej, który odbędzie się w Brukseli 23 października 2025 roku. Informuje o tym biznes.interia.pl. Kanclerz Niemiec wyraził nadzieję, że prezydent Zełenski weźmie udział w spotkaniu, co może mieć istotny wpływ na dalsze decyzje dotyczące wsparcia - podaje zw.lt.
Komisja Europejska zapowiada jednocześnie wprowadzenie kolejnych sankcji wobec Kremla oraz nowych przepisów sankcyjnych, co podkreśla przewodnicząca Ursula von der Leyen - według wyborcza.pl i gazetaprawna.pl. Pomimo obecnych trudności, Unia kontynuuje realizację 150-miliardowego programu finansowania obronności, który ma na celu wzmocnienie zdolności obronnych państw członkowskich - podaje wyborcza.pl.
Mimo politycznych napięć i różnic między najważniejszymi partnerami, Unia Europejska nie rezygnuje z pomocy Ukrainie - zarówno finansowej, jak i militarnej czy politycznej. Ostatnie wydarzenia pokazują, że powodzenie tej współpracy będzie w dużej mierze zależało od umiejętności znalezienia kompromisów i sprawnego działania razem.
Komentarze