16 października 2025 roku, w Światowym Dniu Żywności, fundacja Compassion in World Farming Polska opublikowała raport „Karma nie wraca. Jak powstrzymać największe marnotrawstwo żywności”. Dokument wskazuje, że ograniczenie karmienia zwierząt hodowlanych zbożem mogłoby pozwolić na wykarmienie dodatkowych 2 miliardów ludzi na świecie. W Polsce rocznie marnuje się około 4,8 mln ton żywności, co stanowi poważne wyzwanie zarówno dla bezpieczeństwa żywnościowego, jak i dla środowiska naturalnego.
- Raport Compassion in World Farming Polska wskazuje, że ograniczenie karmienia zwierząt hodowlanych zbożem mogłoby wykarmić dodatkowe 2 miliardy ludzi.
- W Polsce rocznie marnuje się około 4,8 mln ton żywności, a 63% Polaków przyznaje się do wyrzucania jedzenia.
- Unia Europejska planuje zmniejszyć straty żywności o połowę do 2030 roku, wykorzystując m.in. sztuczną inteligencję.
- Zmiana nawyków konsumenckich, wsparcie lokalnych producentów i zmiana diety na bardziej zrównoważoną to kluczowe elementy walki z marnotrawstwem.
- Hasłem Światowego Dnia Żywności 2025 jest „Nie zostawiaj nikogo w cieniu”, podkreślając społeczną odpowiedzialność za dostęp do żywności.
Eksperci zwracają uwagę, że kluczowa jest zmiana nawyków konsumenckich, wsparcie lokalnych producentów oraz wykorzystanie nowoczesnych technologii, takich jak sztuczna inteligencja, które mogą znacząco ograniczyć straty żywności na wszystkich etapach produkcji i dystrybucji. W obliczu rosnącej skali marnotrawstwa i nierówności w dostępie do pożywienia, działania te stają się niezbędne, by zapewnić zrównoważoną przyszłość dla kolejnych pokoleń.
Raport Compassion in World Farming i globalne wyzwania marnotrawstwa żywności
W Światowym Dniu Żywności, 16 października 2025 roku, fundacja Compassion in World Farming Polska zaprezentowała raport „Karma nie wraca. Jak powstrzymać największe marnotrawstwo żywności”. Dokument ten ujawnia, że gdyby zboże wykorzystywane na karmę zwierząt hodowlanych zostało przeznaczone bezpośrednio do konsumpcji ludzkiej, możliwe byłoby wykarmienie dodatkowych 2 miliardów ludzi na całym świecie.
Produkcja żywności globalnie wystarcza dla około 12 miliardów osób rocznie, jednak problemem pozostaje nierówna dystrybucja oraz ogromne marnotrawstwo. Jak podaje portal ekokalendarz.pl, aż jedna trzecia wyprodukowanej żywności nigdy nie trafia na talerze konsumentów. Ma to nie tylko wymiar etyczny, związany z głodem i niedożywieniem, ale również ekonomiczny i środowiskowy, ponieważ marnotrawstwo generuje niepotrzebne emisje gazów cieplarnianych oraz obciążenia dla zasobów naturalnych, co podkreśla portal zywiecinfo.pl.
Skala marnotrawstwa żywności w Polsce i Unii Europejskiej
W Polsce problem marnotrawstwa żywności jest szczególnie dotkliwy. Rocznie wyrzucanych jest około 4,8 miliona ton produktów spożywczych, co daje średnio 60 kilogramów na jednego mieszkańca. Takie dane podają techno-senior, augustow.org oraz lublin.naszemiasto.pl. Co więcej, aż 63 proc. Polaków przyznaje się do wyrzucania jedzenia, co stanowi wzrost z 45 proc. zanotowanych rok wcześniej, informują onet.pl oraz farmer.pl.
W skali Unii Europejskiej problem jest jeszcze większy – marnuje się aż 59 milionów ton żywności rocznie. Jednocześnie 37 milionów Europejczyków nie stać na pełnowartościowy posiłek, co wskazuje lublin.naszemiasto.pl oraz magazyn.naostro.info. W odpowiedzi na te wyzwania, Unia Europejska planuje zmniejszyć straty żywności o połowę do 2030 roku. Jednym z narzędzi mają być technologie oparte na sztucznej inteligencji, które pomogą prognozować popyt i ograniczać straty na etapie przetwórstwa i sprzedaży, jak podaje horecatrends.pl.
Zmiana nawyków konsumenckich i wsparcie lokalnych producentów
Eksperci podkreślają, że jednym z najważniejszych kroków w walce z marnotrawstwem jest wspieranie małych, rodzinnych gospodarstw rolnych, które znacząco zwiększają bezpieczeństwo żywnościowe kraju. Taką opinię prezentuje publicystyka.ngo.pl. Zmiana nawyków konsumentów, takich jak planowanie zakupów czy dzielenie się nadwyżkami jedzenia, może znacznie ograniczyć ilość wyrzucanego pożywienia, co podkreślają źródła lublin.naszemiasto.pl.
Organizacje charytatywne, na przykład Caritas, łączą pomoc potrzebującym z przeciwdziałaniem marnowaniu żywności. Przekazują produkty z kończącą się datą ważności do jadłodajni i paczek żywnościowych. W 2024 roku odebrano w ten sposób aż 5 tysięcy ton żywności, z której skorzystało 60 tysięcy osób – informuje portal gosc.pl.
Wybór lokalnych, polskich produktów to kolejny istotny element strategii. Wspiera to nie tylko lokalnych producentów i zrównoważony rozwój rolnictwa, ale także pozwala konsumentom znać pochodzenie surowców. Takie informacje podają kociewiak.pl oraz wejherowo.naszemiasto.pl. Coraz więcej konsumentów decyduje się na bardziej zrównoważone zakupy – jedna trzecia z nich jest gotowa zapłacić więcej za produkty ekologiczne i lokalne, jak wskazuje esgtrends.pl.
Znaczenie zmiany diety i technologii w walce z marnotrawstwem
Naukowcy alarmują, że obecny system żywnościowy jest jednym z największych czynników degradacji środowiska naturalnego. Masowa transformacja diety na bardziej zrównoważoną mogłaby zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych o ponad połowę, podkreślają eksperci z well.pl. Taka zmiana może uratować miliony istnień ludzkich oraz znacznie ograniczyć negatywny wpływ produkcji żywności na planetę.
Równie istotne jest wykorzystywanie nowoczesnych technologii. Systemy oparte na sztucznej inteligencji coraz częściej pomagają ograniczać marnotrawstwo, prognozując popyt i optymalizując procesy produkcji oraz sprzedaży. Dzięki temu możliwe jest bardziej efektywne zarządzanie łańcuchem dostaw i minimalizacja strat, podaje horecatrends.pl.
Inne wyzwania i inicjatywy związane z żywnością
Na poziomie Unii Europejskiej problemem są także oszustwa żywnościowe, które generują straty finansowe rzędu 8–12 miliardów euro rocznie. Globalna wartość nielegalnego handlu żywnością wynosi natomiast 30–50 miliardów dolarów rocznie – informuje infosecurity24.pl.
Hasłem przewodnim Światowego Dnia Żywności 2025 jest „Nie zostawiaj nikogo w cieniu”. Podkreśla ono potrzebę solidarności i odpowiedzialności społecznej w walce z głodem i marnotrawstwem żywności, jak wskazuje koppert.pl. Martin Koppert, ekspert z branży biologicznej ochrony upraw, zwraca uwagę na znaczenie innowacyjnych metod ochrony roślin, które są kluczowe dla zrównoważonej produkcji żywności i ograniczenia strat na etapie uprawy.
W obliczu narastających problemów z dostępem do żywności, raport fundacji Compassion in World Farming Polska oraz różnorodne inicjatywy pokazują, że zmieniając nawyki, wspierając lokalnych producentów, sięgając po nowe technologie i podejmując świadome decyzje polityczne, możemy skutecznie ograniczyć marnotrawstwo i zadbać o bezpieczeństwo żywnościowe na całym świecie.